De termen vertalen en lokaliseren worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze zijn niet hetzelfde. Het verschil bepaalt of je video aanvoelt als gemaakt voor je doelgroep of als een vertaald product.
Wat is vertalen? #
Vertalen is het omzetten van gesproken tekst van de ene taal naar de andere, zo nauwkeurig en natuurlijk mogelijk. De betekenis van de originele tekst blijft behouden in de doeltaal.
Een goede vertaling houdt rekening met zinsbouw, registers en nuances. Maar de culturele context blijft grotendeels intact, met de voorbeelden en referenties uit de brontaal. Een vertaler zet om wat er staat, niet wat de kijker in het doelland zou herkennen.
Wat is lokaliseren? #
Lokaliseren gaat verder dan vertalen. Naast de taal pas je ook culturele elementen aan: denk aan humor, spreekwoorden, voorbeelden, referenties, datumnotaties, maten en valuta. Het doel is dat de content aanvoelt alsof hij origineel in de doeltaal is gemaakt.
Een lokalisator denkt dus niet alleen aan het vertalen van de woorden zelf, maar denkt ook aan de cultuur waarin de tekst gebruikt gaat worden. Daarom moet een lokalisator ook kennis over de lokale cultuur bezitten. Hij of zij vraagt zich dingen af als: hoe zou een native speaker dit zeggen? En: gaat het publiek deze verwijzing snappen?
Een vertaler zorgt dat de betekenis klopt. Een lokalisator zorgt dat de boodschap aankomt.
De verschillen tussen vertalen en lokaliseren: #
| Vertalen | Lokaliseren | |
|---|---|---|
| Taal | Ja | Ja |
| Culturele aanpassing | Nee | Ja |
| Humor en idioom | Letterlijk vertaald | Aangepast aan doelcultuur |
| Maten en valuta | Ongewijzigd | Omgezet naar lokale standaard |
| Datumnotaties | Ongewijzigd | Aangepast aan lokale conventie |
| Tijdcodes | Zelden aangepast | Soms aangepast bij langere zinnen |
| Tone of voice | Grotendeels overgenomen | Actief afgestemd op doelgroep |
| Kosten | Lager | Hoger |
Waarom lokaliseren vaak beter is #
Als je een tekst te letterlijk vertaalt en niet lokaliseert wanneer dat nodig is, dan kan dat best vervelende gevolgen hebben. Eén van de valkuilen is datumnotatie.
Neem de datum 06-04-2024, bijvoorbeeld. Voor een Nederlander is dat 6 april, maar voor een Canadees is dat 4 juni. Zelfde cijfers, andere volgorde, maar een compleet andere datum. Zeer belangrijk voor mij om te onthouden, want mijn vriendin is Canadees en op die datum kregen wij een relatie. Wissel twee cijfertjes om en het servies vliegt ieder jaar weer door de kamer.
Dat is precies het risico van vertalen zonder lokaliseren. Je kunt de tekst omzetten, maar als een datum, term of uitspraak niet goed gelokaliseerd wordt, kan het serieuze gevolgen hebben. Denk aan een instructievideo voor medicatie, een marketingvideo voor een multinational of een financieel product. Daar is een verkeerde vertaling geen grappig misverstand, en kan het actief schade aanrichten aan de boodschap of je merk.
Bij ondertitels speelt hetzelfde risico. Een verkeerd vertaalde grap, een onbegrepen verwijzing of een cultureel gevoelige uitdrukking kan een video ongeloofwaardig maken – of erger, aanstootgevend. Lokalisatie voorkomt dat.
Wanneer heb je lokalisatie nodig? #
- Marketingcampagnes gericht op een specifieke markt
- Video’s met humor, verhalen of culturele referenties
- Content voor kinderen – hun referentiekader is nog kleiner
- Merkvideo’s waarbij toon en gevoel net zo belangrijk zijn als de inhoud
- E-learningcontent die moet aansluiten op lokale normen of wetgeving
- Social media content die bedoeld is om te delen of te raken
De vuistregel: hoe meer emotie, identiteit of context er in de video zit, hoe meer lokalisatie je nodig hebt.
Wanneer is vertalen genoeg? #
- Technische instructievideo’s zonder culturele context
- Interne trainingsvideo’s voor internationale medewerkers
- Productvideo’s met universele, feitelijke inhoud
- Documentatie en handleidingen in videoformaat
Bij dit type content wil je vooral dat de informatie klopt. Culturele kleuring is minder relevant.
Wat kost het verschil? #
Lokalisatie en transcreatie kost meer dan vertalen, omdat het meer expertise en tijd vereist. Een lokalisator moet niet alleen de taal beheersen, maar ook de doelcultuur goed kennen. Soms is daar extra onderzoek voor nodig, of overleg met iemand uit het land van herkomst.
Het prijsverschil varieert, maar reken op een toeslag van 20–50% ten opzichte van een standaardvertaling, afhankelijk van het type content en de taalcombinatie.
→ Lees meer in Wat kost het om ondertitels te laten vertalen?
Conclusie #
Voor veel video’s is een goede vertaling prima. Maar als je wilt dat je boodschap echt aankomt bij een internationaal publiek – en niet aanvoelt als een vertaling met Google Translate – dan kies je voor lokalisatie.